Asp Dersleri
VARIANT:
Genel olarak tüm programlama dillerinde kullanılacak değişkenin içerisinde saklayacağı veri tipini tanımlamak ve değişkene bu veri tipi sınırları içerisinde atama yapmak mecburidir. Fakat Vbscript dilinde (Burada Visual Basic Programlama Dilinden bahsetmiyoruz ) Böyleme bir tanımlama yapılması gerekli değildir ayrıca bu tanım bir hata mesajı ile karşılaşmanız ile sonuçlanır. Vbscript dilinde kullanılacak değişkenleri barındıracak ve bunlar için gerekli adres alanını ayarlayacak bir tip veri tipi bulunur. Bu değişken tipi variant olarak adlandırılır. Variant veri tipi değişkene atanan değere göre kullanılan veri tipini otomatik olarak kendisi belirler. Variantın tipi atancak değere bağlı olarak değişir ayrıca kullanılan bu değişkenlere atanan veri doğal olarak verinin tipide program sırasında değişebilir. Aşağıda ki örneğe göz atalım:

Baskent="Ankara"
Baskent=32000

Yukarıdada görüldüğü üzere baskent değişkenine önce bir string veri tipi atanmış daha sonra ki satırda ise bu değişkene 32000 değeri atanmak sureti ile bu değişkenin hem içeri hemde veri tipi integer a dönüşmüştür. Bu noktada ki esnekliği Vbscriptin içerisinde tüm tanımlamaları variant veri tipi üzerinden gerçekleştirmesi sağlamıştır. Her ne kadar kulanılan değişkenler variant veri tipinde taşınsa da vbscript içerisinde convert ( dönüşüm ) işlemleri yapıldığında elde ki veri tipinin ne olduğunun bilinmesi gereklidir.

Vbscripte kullanılan veri tipleri ve aralıkları aşağıda verilmiştir.
1- Byte

1 Baytlık işaretsiz tamsayı tipidir. 0 ile 255 arasında değer alabilir.

2-Integer
2 Baytlık işaretli tamsayı tipidir. -32.768 ile 32.767 arasında değer alabilir.

3-Long
4 Baytlık işaretli tamsayı tipidir. -2.147.483.648 ile 2.147.483.647 arasında değer alabilir.

4-Long
4 Baytlık ondalık sayı tipidir. +- 3.402923 X 10 38 ile +- 1.401298 X 10-45 arasında değer alabilir.

5-Double
8 Byte lık ondalık sayı sayı tipidir. +- 1.79769313486232 X 10308 ile +-4.94065645841247 X 10-324 arasında değer alabilir.

6-String
Karakter sınırı verilmezse 2 milyar karaktere kadar atama yapılabilen sayısal olmayan veri itpidir. Bu tip karakter sayısı +10 byte yer kaplar. String bir veri tipi oluşturmak için değişkene atanacak değer " " işaretleri içerisinde yer almalıdır.
Adi="Mehmet"

7-Date
8 byte yer kaplayan bu değişkene 1/1/100 ile 31/12/9999 arasındaki tarih ve 0:00:00 ile 23:59:59 arasındaki saat atmaları yapılabilir. Bu tipdeki değişkenlere atama string veri tipinde olduğu gibi veya # # karakterleri arasında yapılabilir.
Dogum_tarihi=#19/08/1978#

8-Boolean

2 byte lık bir veri tipi olmasına rağmen sadece True veya False değerleri alabilir. Yani daha çok iki durumlu değişkenlerde kullanılır. Bu tipden tanımlanan değişkenlere direkt True veya False atanabileceği gibi sayısal değerlerde atanabilir.. Atanan sayı 0 ise False, değilse True kabul edilir.

Evli=True
Evli=1

Yukarıda Vbscript de kullanılabilecek veri tiplerinden bahsettik . Değişken tanımlaması zorunlu kılındığı takdirde (Option Explicit ) tanımlama satırı

Dim degisken1,degisken2,degisken3

Seklinde gerekli değişken tanımlamaları yapılabilir. Dim değişken tanımlaması için kullanılan özel bir keyword dür.
Değişken tanımlarıyla ilgili ilgili olarak konunun daha iyi anlaşılması için TypeName komutunun kullanımı ile ilgili örneğin incelenmesinde fayda vardır.


Örneği açıklamaya çalışalım. TypeName( ) değişkenin taşımış olduğu veri tipini bulmak için kullanılan bir vbscript komutudur. Daha sonra ayrıntıları ile anlatılacak olmasına rağmen response.write ın html data akışı içerisine bilgi eklemek için başka bir deyişle browser penceresine birşeyler yazmak için kullanılan bir komut olduğunu belirtmektede fayda var. Yukarıda ki kod içeriğine değişik veriler atanmış olan pi, tarih ve text verilerinin veri tiplerini yani sırası ile byte,date ve text i response.write komutu yardımı ile ekrana yazar. (response.write ekrana bir şeyler yazmak için kullanılan ayrıntıları daha sonra anlatılacak olan response objesinin bir methodudur. )

OPERATÖRLER:
Bir programlama dilinde veya scriptini kullanarak artimetik ve lojik işlemleri ypmak için gerekli operatörler bulunur. Vbscripte de bazı işlemler operatörlerle yapılırken bazıları ise fonksiyonlarla yapılır.

= Atama X = 5
+ Toplama Print 20+5 25
- Çıkarma Print 10-5 5
* Çarpma Print 3*5 15
/ Bölme Print 9/2 4.5
\ Tam Bölme Print 9\2 4
& String Toplama Print "Bayram" & "paşa" Bayrampaşa
Ù Üst Print 4Ù2 16
Mod Bölmede Kalan Print 5 Mod 2 1
And Ve Print 5 And 17 21 (00101 And 10001=00001 )
Or Veya Print 7 Or 17 23 (00111 Or 10001=10111 )
Xor Xor Print 7 XOr 17 22(00111 XOr 10001=10110 )
Not Değil Print Not &H1 &HFFFE (Not 0000 0000 0000 0001=1111 1111 1111 1110 )


Logic Operatörler:

AND, OR, NOT

And or ve not operatöreri ve kullanımları notların ilerleyen kısımlarında örnekler kullanılarak ayrıntılarıyla ele alınacaktır.


VERİ TİPİ DEĞİŞTİRME İŞLEMLERİ

Bazen program içerisinde atnımlanmış veya içeriğine bir değer atanmış bir tipdeki değeri başka bir tipe değiştirme ihtiyacı duyulabilir. Bir veri itpini bir değerden diğerine çevirmek için kullanılabilecek veri dönüşüm fonksiyonları aşağıda verilmiştir.

Ccur (ifade ) :Parantez içinde verilen ifadeyi Currency veri itpine dönüştürür.
Cdbl (ifade ) :Parantez içinde verilen ifadeyi Double veri itpine dönüştürür.
Cint (ifade ) :Parantez içinde verilen ifadeyi Integer veri itpine dönüştürür.
Clng (ifade ) :Parantez içinde verilen ifadeyi Long veri itpine dönüştürür.
CVar (ifade ) :Parantez içinde verilen ifadeyi Variant veri itpine dönüştürür.
CBool (ifade ) :Parantez içinde verilen ifadeyi Booolean veri itpine dönüştürür.
CByte (ifade ) :Parantez içinde verilen ifadeyi Byte veri itpine dönüştürür.
CDate (ifade ) :Parantez içinde verilen ifadeyi Date veri itpine dönüştürür.