Bilgisayar - Donanımı

Kablo ve Konnektörler Koaksiyel Kablo 

Koaksiyel kablo bir tür bakır kablo çeşididir; uygulamada bir çok alanda yüksek frekanslı elektriksel işaretin aktarılmasında kullanılır. Veri iletim kablolamasında tipik olarak 10 Mbps için birkaç yüz metre mesafelere kadar gidilmektedir. Koaksiyel kablo üretim şekli olarak, aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi, ortada çok damarlı tel yumağından oluşmuş bir iletken, üzeri yalıtkanla kaplanmış ve onunda üzerinde kafes yapısında bir koruyucu iletken tabaka vardır. En dışta ise, kablo içindeki parçaları dış fiziksel etkilerden korumak amacıyla bir kılıf bulunur. Koaksiyel kabloda iletkenler, adı üzerinde (COmman AXIs cAbLe) aynı eksene sahiptir. 

Koaksiyel Kablo
 Koaksiyel kablolar, elektriksel parazitten korunma açısından bakır kablolar içerisinde tercih edilen bir kablo türüdür. 
  Ana İletken Koruyucu İletken Tabaka

  Yalıtkan Tabaka Koaksiyel Kablo

Koaksiyel kablo yapısı
 Elektriksel işaret en ortadaki tel yumağı üzerinden taşınırken, iki üstünde bulunan kafes tabaka onu dış elektriksel parazit etkilerden korur. Ancak, veri iletimi kablolamasında, döşenmesinin zor, diğer tür bakır kablolara göre pahalı olması ve buna karşılık çok yüksek hızlara çıkılamaması koaksiyel kablolara olan yönelimi daha ucuzu olan büklümlü çift kablolara yöneltmiştir. Aşağıda LAN uygulamasında kullanılan birkaç çeşit koaksiyel kablonun özellikleri ve kullanıldığı LAN standardı verilmiştir.  
Kablo Türü Direnci Özelliği 
RG-8 ve RG-11 50 W 10 Base5- Kalın Ethernet 
RG-58 50 W 10 Base2- İnce Ethernet 
RG-59 75 W Geniş band 802.3 Ethernet (TV kablosu) 
RG-62 93 W IBM SNA ağlarda terminal bağlantısında 

 Büklümlü Çift (Twisted Pair UTP, STP, FTP) Büklümlü çift bakır kablolar LAN uygulamasında yoğun olarak kullanılan kablo türüdür; koaksiyel kablolara göre çok ucuz ve döşemesi kolaydır. Büklümlü çift kabloların üretim şekli olarak, aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi her bir çift birbirine dolanır. Böylece elektriksel işaretin taşınması sırasında olabilecek parazitler her iki telde de benzer etkiyi bırakacağından, uç taraflarda parazitlerin etkisini yok etmek kolay olur. Dolayısıyla büklümlü çift kablolarda çiftler olabildiğince birbirinden uzaklaştırılmaması gerekir; aksi durumda teller anten özelliği oluşturmaya başlar.Büklümlü çift kablolar UTP, STP, FTP olarak adlandırılan farklı türlerde üretilir. En yalın üretim şekli ikişer ikişer birbirine dolanmış 4 çift kabloyu bir dış kılıf içerisine koymaktır. Bu tür kablo UTP (Unshielded Twisted Pair) olarak adlandırılır ve LAN uygulamasında yaygın olarak kullanılır. Uygulama genişliği ve koaksiyel kabloların korumalı özelliğinin sağlanması için STP, FTP olarak adlandırılan büklümlü çift kablolarda üretilmektedir. STP (Shield Twisted Pair ) kablo, UTP kablonun üzerine koaksiyel kablodakine benzer bir dış iletken koruyucu tabaka koyularak üretilir. Böylece çok fazla manyetik gürültü olsa dahi, standardın garanti ettiği hızda iletişim sağlar. FTP kablolar ise hem STP? de olduğu gibi en dışta hem de her bir çift için iletken koruma tabakası koyularak üretilir. Böylece çiftlerin birbirine olan etkisi en aza indirilmiş olur. STP kablo, IBM jetonlu halka (TR) ve Apple Local Talk uygulamasında kullanılan bir kablo türüdür.Büklümlü çift kablolar UTP kablo şekli Her çift birbirine dolanmış yapıda iki ince kablodan oluşur. 4 çift (8 kablo) bir kılıf içine koyularak UTP kablo , kılıftan önce iletken koruma kullanılırsa STP, her büklümlü çift ayrı ayrı iletken koruma içine koyulursa FTP kablo oluşturulur. Büklümlü çift kablolarda hangi çiftlerin ne amaçla kullanılacağı, konnektör uçlarına hangi çiftlerin bağlanacağı standartlar ile belirlenmiştir. Çiftlerin birbirine olan etkisi açısından standartlara uygun sonlandırma yapılmalıdır. RJ45, büklümlü çift kabloların sonlandırılmasında kullanılan 8 uca sahip bir konnektör çeşididir. Fiber Optik Kablo Fiber optik kablo (FO) veri ve ses iletimi için en ideal kablo türüdür. Ancak maliyeti yüksek , döşenmesi zor olmakta ve kolayca kırılabilmektedir. Genel olarak yüksek band genişliği gerektiren veya uzak mesafelere gidilmesi gereken uygulamalarda kullanılır. Aktif ağ cihazlarının yüksek hızlarda birbirine bağlanmasında uzak mesafelerdeki cihazların birbirine bağlanmasında ve omurga kurulmasında kullanılır. Elektriksel olarak gürültünün çok olduğu düşük hızlı uygulamalarda ve noktadan noktaya güvenlik gerektiren uygulamalarda da seçim olabilir. Elektriksel gürültü ışık demetini etkilemeyeceği için aktarım sorunsuzca gerçekleştirilir. FO kabloya aradan bağlantı yapılıp uç çıkarmak zor olduğu için noktadan noktaya güvenli bir şekilde iletim yapılır.  

Fiber Optik Kablo
 Fiber Optik kablo üzerinden veri aktarımı ince fiber cam üzerinden ışık dalgası şeklinde gerçekleştirilir. Aktarılacak her bir ışık işareti için ayrı bir ince fiber cam kullanılır. Basit bir Fiber Optik kablo şekli aşağıda gösterilmektedir. Şekilde de görüleceği gibi üç temel parçadan oluşur ; uygulamada fiziksel mukavemetin sağlanması açısından, FO kablonun kullanım yerine bağlı (bine içi veya bina dışı gibi) olarak başka parçalarda içerebilir. Örneğin hava veya bina dışı uygulamalarda kullanılan fiber optik kablolar ağırlığın direkler arasında taşınması için çelik tel, dış ortamın yağışlı etkisinden korunmak için kılıftan sonra jel tabakası ve bir kılıf daha içerir. 
Fiber Optik Kablo Yapısı
  
Işık iletkeni (ligth conductor) çok ince çekirdek liften oluşur; ışığın iletilmesini sağlayan ana parçadır. Işık bu parçanın üzerinden, arada herhangi bir tazeleme yapılmadan kilometrelerce gidebilir. Ana malzemesi camdır, ancak plastikten de yapılmaktadır, Plastikten yapıldığında gidilebilecek mesafe oldukça azalır.

 Örtü (Cladding), çekirdek lifi çevreleyen cam kılıftır; ana görevi ışığı çekirdek life geri yansıtmaktır. Ayrıca ışık iletkeni üzerinden akan ışığı dış ışık etkilerinden korur. Kılıf (Jacket), üzeri cam kılıf ile örtülmüş çekirdek lifî dış fîziksel etkilerden koruyan kısımdır. FO kablo üzerinden aktarım yapılması için, elektriksel durumdaki veri gönderici tarafta ışık işaretine, alıcı tarafta ise tersi yapılarak elektriksel işarete dönüştürülmelidir. Bu dönüşüm işlemleri için gönderici tarafta LED (Ligth Emiting Diod) veya ILD (Injection Laser Diod) kullanılır; alıcı tarafta ise ışığa duyarlı fotodiyot veya fototransistör kullanılır. Konnektörler ve Bağlantı Şekilleri RJ45 Konnektörü RJ45, Ethernet ve Jetonlu Halka ağ cihazların üzerinde bulunan portlar için kullanılan bir fiziksel ara bağlaşım konnektörüdür. RJ45 konnektör üzerinde 8 tane uç vardır. Bu uçların bir kısmı veya tamamı, kullanılan kablolama alt yapı standardına göre kullanılır. Örneğin, Ethernet 10Base-T'de 4 uç kullanılırken, 100Base-T4'de sekiz uç kullanılır. RJ 45 KONNEKTÖRÜ Ethernet ve Jetonlu Halka uygulamasında kullanılan RJ45 konnektör sonlandırılması aşağıda anlatılmıştır. Büklümlü çift kabloda (UTP, STP) 4 çift tel vardır ve her biri farklı renklerle kodlanmıştır. Örneğin birinci çiftin ilk teli beyaz zeminde üzerinde yeşil olarak kodlanmış olup kısaca By olarak anılır; eşleniği olan ikinci tel yeşil zemin üzerine beyaz olarak kodlanmıştır ve kısaca Yb ile gösterilir. Aşağıda Tabloda UTP kablo için EIA-568/A ve EIA-568/B standartları için sonlandırma uç renkleri verilmiştir. EIA-568/Ave E1A-568/B bağlantı şekilleri  

 EIA-568/A Renkleri
 EIA-568/B Renkleri
 
1
 Beyaz/Yeşil -By
 Beyaz/Turuncu - Bt
 
2
 Yeşil/Beyaz -Yb
 Turuncu/Beyaz - Tb
 
3
 Beyaz/Turuncu - Bt
 Beyaz/Yeşil - By
 
4
 Mavi/Beyaz -Mb
 Mavi/Beyaz - Mb
 
5
 Beyaz/Mavl - Bm
 Beyaz/Mavi - Bm
 
6
 Turuncu/Beyaz - Tb
 Yeşil/Beyaz - Yb
 
7
 Beyaz/Kahve - Bk
 Beyaz/Kahve - Bk
 
8
 Kahve/Beyaz - Kb
 Kahve/Beyaz- Kb
 

  


RJ 45 için çeşitli Standart bağlantılar


 Çapraz Ara Kablo Bağlantısı


İki çiftin kullanıldığı çapraz bağlantı uç değerleri aşağıda, verilmiştir. Tabloda ise hem 4 çift hem de 2 çift için çapraz bağlantı uç değerleri görülmektedir  

   

a) 8 Uçlu Tam Çapraz Bağlantı 
UçA Tel Rengi UçB 
1 Beyaz/Turuncu 3 
2 Turuncu/Beyaz 6 
3 Beyaz/Yeşil 1 
4 Mavi/Beyaz 4 
5 Beyaz/Mavi 5 
6 Yeşil/Beyaz 2 
7 Beyaz/Kahve 7 
8 Kahve/Beyaz 8 


b) 4 Uçlu Yarım Çapraz Bağlantı 
UçA Tel Rengi UçB 
1 Beyaz/Turuncu 3 
2 Turuncu/Beyaz 6 
3 Beyaz/Yeşil 1 
4 - 
5 - 
6 Yeşil/Beyaz 2 
7 - 
8 - 

  Fiber Optik Konnektör Türleri  
Fiber optik kabloların sonlandırılması ve cihazlarla bağlantıların yapılması için, aşağıdaki şekilde gör