Arama teknolojileri evriminde yeni bir başlangıç olan, ilk semantik (anlamsal) web araştırma motoru Hakia, 2008 yılında Türkçe için de geçerli olacak.2004 yılında ABD’nin New York şehrinde yaşayan nükleer fizikçi bir Türk, Dr. Rıza Can Berkan, tarafından kurulan alternatif arama motoru Hakia, Fince ‘araştırmacı’ anlamına gelen ‘hakija’ sözcüğünden türetilmiş. 2005 yılında online olan Hakia’nın şu an dünyada 2 milyon kullanıcısı bulunuyor.
En büyük özelliği dünyada tek semantik bağlantı kullanması
Hakia’yı Google, Yahoo, MSN Live gibi arama motorlarından ayıran özelliği rakipleri gibi algoritmasının PageRank üzerine kurulu olmaması. Diğer arama motorları gibi direk kelime bazlı arama yapmak yerine hedefe ulaşmak için, semantik adı verilen anlamsal bağlantı kullanıyor olması.
Hakia, soru cümlesini kelime-kelime işleyip ne anlama geldiğini anlayabiliyor ve benzeri soru cümlelerinin bulunduğu siteleri sonuç olarak ortaya çıkarabiliyor. Diğer arama motorlarında ise en popüler sitelere öncelik verildiği ve en çok bakılan siteler arama sayfalarında ilk sıralarda yer aldığı için, bir kişinin ortalama arama süresi 11 dakikaya kadar çıkabiliyor.
Hakian’nın istenen sonucu daha kısa sürede, daha hızlı bir şekilde ve istenen dokümana ulaşılarak verdiğini belirten Dr. Rıza Can Berkan, “Semantik teknolojiler ileride her şeye girecek. Lisanla ilgili her teknoloji, semantikle ilgili olacak” dedi.
2008 yılında Türkçe arama motoru sunulması bekleniyorKullanıcılarına hızlı, verimli ve kapsamlı bir arama hizmeti sunmayı amaçlayan Hakia, ilerde diğer dillerde de sunulacak. Ve ilk olarak ABD, Türkiye, Polonya, İngiltere ve İspanya için geçerli olacak.
Scoopbar ile sonuçlar reklendirilmiş olarak görebiliyorİnternet’i anlayabilmek ve anlatabilmek için farklı araştırma yöntemleri kullanan Hakia’nın ‘Scoopbar’ diye adlandırılan yeni uygulaması, aranan sorunun cevabını dökümanın üzerinde işaretliyor ve böylece zaman kaybetmemeyi önlüyor.
Ayrıca kepçeleme denilen yöntemle gereken kelimeleri, cümleleri işaretleyerek bir arşiv oluşturulabiliyor. Farklı sonuçları bu arşive kaydederek tekrar tekrar araştırmaya gerek kalmıyor.
Rıza Can Berkan, satın alma tekliflerinin geldiğini fakat bu teklifleri reddetklerini ve diğer firmalarında semantik bağlantı hakkında araştırmalar başlattıklarını açıkladı.
ALBÜM BİLE ÇIKARDILARHakia kurucusu ve ekibi her araştırdıkları konu hakkında bir de beste yapmışlar. İlk albümlerinin adı yaptıkları müzik gibi süper; “Cogito Ergo Search”. Bu şarkıların ritimleri ve melodisi internetin hayatı kolaylaştırdığının bir sembolü.
“Search for a better search” sloganıyla yola çıkan Hakia ekibi, şarkılarını da “Tavuk Neden Yoldan Geçti” (Why did the chicken cross the road) ya da “Mr. Jefferson” gibi internette araştırılan soruların cevaplarından yola çıkarak bestelemişler.
kaynak: ntvmsnbc
