Joomla!'nın popülerliğinin su götürmez sebeplerinden biri de çok geniş bir eklenti yelpazesine sahip olmasıdır. Joomla!'nın genişleyebilir yapısı sadece şablonlarla sitenizin tasarımını değiştirmenize olanak tanımıyor; aynı zamanda modüller, bileşenler ve uyumlu eklerle sitenize hemen hemen her türlü işlevselliği entegre etmenizi sağlıyor. Joomla!'ya kazandırabileceğiniz popüler özellikler arasında online alışveriş teknolojisi, forum, sohbet odası, wiki, envanter yönetimi ve müşteri ilişkileri yönetimi (CRM) fonksiyonelliği sayılabilir. Kısacası Joomla!, aklınıza gelebilecek hemen her türlü web tabanlı ihtiyacını karşılayabilmektedir.
İhtiyaç duyacağınız hemen her türlü eklentiye
http://extensions.joomla.org adresindeki resmi Joomla! Eklenti Dizini'nden ulaşabilirsiniz. Modül, bileşen ve uyumlu ek arasındaki farklar Joomla! kullanmaya yeni başlayanlar çeşitli Joomla! eklentileri arasında farkı kavramakta zorlanabilirler. Joomla!'da üç çeşit eklenti türü bulunduğundan ve bunların işlevleri bazen iç içe geçebildiğinden, her bir eklenti türünün yeteneklerini ve kısıtlamalarını açıklama gereği duyuyoruz. Pek çok Joomla! eklentisinin aynı anda birkaç türü birlikte kullanması da kafaları karıştırabilir. Örneğin Joomla!'nın anket özelliği anketleri sitede görüntülemek için bir modül kullanmakta, anketlerin yapılandırılması ve yönetilmesi ise bir bileşen üzerinden yapılmaktadır. Joomla! Eklenti Dizini'nde her paketin sağ tarafında o paketin hangi tür eklentileri içerdiğini görebilirsiniz.
UYUMLU EKLER: Uyumlu ekler (plug-in) en gelişmiş eklenti türleridir çünkü Joomla! altyapısıyla en düşük düzeyde iletişim kurarlar. Uyumlu ekler Joomla! ile kullanıcı arasında görev yaparlar. Uyumlu ekler sunucuda bazı eylemler (örneğin sistem olayları, kullanıcı olayları, editör olayları ve içerik olayları) gerçekleştiğinde aktif olurlar. Bir uyumlu ek, Joomla!'dan gelen çıktıyı işleyip veriler kullanıcının tarayıcısına gönderilmeden önce veri üzerinde değişiklik yapabilir. Aynı şekilde, kullanıcıdan gelen veri girişleri de Joomla! tarafından işlenmeden önce modifiye edilebilir. Yani uyumlu ekler hem gelen hem de giden veriyi değişikliğe uğratabilirler.
Uyumlu eklerin en güzel örneği görsel metin düzenleyicilerdir. Joomla!'da makale içerikleri düz HTML kodları olarak saklanır. Ancak bir görsel düzenleyici uyumlu eki seçilmişse, bir makalenin düzenleme sayfasına girdiğinizde makalenin salt HTML kodlarını görmek yerine renkli, resimli ve diğer görsel öğelerden oluşan zengin metni görürsünüz. Kaydet düğmesine tıkladığınızda yine uyumlu ek devreye girerek yazdıklarınızı düz HTML'e dönüştürür ve Joomla! veritabanına gönderir.
BİLEŞEN VE MODÜLLER: Modüllerle (module) bileşenler (component) arasındaki işlevselliği ayıran kesin bir çizgi yoktur. Bileşen türündeki eklentiler genellikle daha güçlü kabul edilir. Bir modül bir bileşenin yapabileceği pek çok şeyi yapabilirken, bir bileşen de bir modülün yapabileceği hemen her şeyi yapabilir. Aradaki farkı anlamanız için şu şekilde birkaç ayrım yapabiliriz:
• Genel olarak bir modül ya sadece görünüm odaklıdır ya da çok az etkileşimli özelliğine sahiptir. Örneğin bir modül döviz kurlarını gösterebilir ya da bir ankete oy vermenizi sağlayabilir. Buna karşılık bir bileşen birden fazla makaleyi görüntüleyebilir, bir sayfanın görünümünü değiştirebilir, içerikleri düzenleyebilir ya da örneğin bir forum bileşeni tamamen yeni bir kullanıcı arabirimi sunabilir.
• Bir modül, sadece şablonda yerleri önceden belirlenmiş modül pozisyonlarında (örneğin üst, sol ya da sağ) konumlandırılabilir. Örneğin kullanıcı girişi, arama, reklamlar gibi modüllerin yerleri şablonda önceden belirlenmiştir. Bunun aksine, bileşenler ana sayfa içinde tamamen yeni bir web sayfası oluştururlar. Bunun en basit örneği web sitenizin ön sayfasını oluşturan Önsayfa bileşenidir (com_frontpage adlı bileşen). Bu bileşen birkaç makalenin giriş metinlerini makale biçimlendirmeleriyle birlikte görüntüler. Her sayfada sadece bir bileşen olabilir, ama bir sayfada pek çok modül aynı anda bulunabilir. Bileşen, küçük bir sayfa oluşturucu olarak düşünülebilir. Modüllerse sayfanızdaki kutucukların (genellikle ortada görünen bileşen içeriği hariç) her biridir.
• Bir modülün yönetim arabirimi genellikle sadece birkaç parametre ayarından oluşur. Bileşenlerse genellikle işlevselliğini ve görselliği ayarlamak için çok sayfalı yönetim arabirimlerine sahiptir.
• Modüller sitedeki belli konumlarda görünür demiştik. Bu nedenle bir menü öğesinin bir modüle linklenmesi mümkün değildir. Bileşenlerinse sitede görünmeleri için genellikle bir menü öğesinden o bileşene link verilmesi gerekir. O menü öğesine tıklandığında orta sütunda bileşenin içeriği görüntülenir. Modül türleri Joomla!'da modüllerin nasıl çalıştığını anlamak için öncelikle "modül türü" terimini anlamalısınız.
Modül Yöneticisi'nde görünen her modül, aslında çeşitli modül türlerinin birer kopyasıdır. Modül Yöneticisi'nde sağdan ikinci sütun, modüllerin türlerini gösterir. modül türleri, üzerlerinde modül oluşturulan birer şablon gibidir. Örneğin modül listesinde mod_mainmenu türünün birçok kopyası bulunmaktadır. mod_mainmenu türü, Joomla!'nın menü sistemi için kullanılan modül türüdür ve her menüyü ayarlarken bu modül türüne farklı özellik ayarları yapabilirsiniz. Sisteme bir modül yüklediğinizde aslında bir modül türü yüklemiş olursunuz; Joomla! o modülün bir kopyasını sizin için otomatik olarak oluşturur. Modül Yöneticisi'nde Yeni düğmesine tıklayarak yeni kopyalar oluşturabileceğiniz modül türlerini görebilir, bir modülü seçip Kopyala düğmesine tıklayarak o modülün ikinci bir kopyasını oluşturabilir ve ikinci kopyanın parametrelerini ilkinden farklı olacak şekilde düzenleyebilirsiniz.
Varsayılan site modülleri
Varsayılan Joomla! kurulumuyla beraber sisteme yüklenen modülleri aşağıdaki tabloda sıraladık. Bu modüller yapılan ayarlarına göre tek bir sayfada, birkaç sayfada ya da bütün sayfalarda görünebilirler. Arama gibi bazı modüllerin ne işe yaradığı isimlerinden anlaşılabilir ama tam olarak anlaşılamayan ya da detaylı ayarlara sahip modülleri birazdan detaylı olarak ele alacağız.
SARICI (MOD_WRAPPER): Mevcut sitenizi Joomla!'ya dönüştürüyorsanız bazı kutucuklarınızı henüz Joomla!'ya adapte edememiş olabilirsiniz. Sarıcı modülü eski içeriklerinizi Joomla!'da kullanabilmeniz için etkili bir yöntem sunmaktadır. Bu modül, istediğiniz bir sayfanın adresini girerek o adresi bir iç çerçeve (iFrame) içinde görüntüleyebilmenizi sağlar. Böylece
bu harici sayfa web sitenizin içindeymiş gibi görünür.
Sarıcı modülünün ayarlanması gereken birkaç önemli özelliği vardır. Elbette en önemli özellik, çerçeve içinde gösterilecek sayfanın adresini yazmanız gereken Site Adı ayarıdır. Bu adres sizin sitenizdeki bir adres olabileceği gibi tamamen farklı bir sitedeki adres de olabilir. Modül Sınıf Soneki ile modülün görünümünü değiştirebilirsiniz. (Bu konuya daha sonra değineceğiz.) Kaydırma Çubukları ayarını kullanarak modülde kaydırma çubuğu görünmesini isteyip istemediğinizi ayarlayabilir, Genişlik ve Yükseklik özelliklerinden de çerçevenin boyutlarını belirleyebilirsiniz.
Joomla! varsayılan olarak boş ve etkinleştirilmemiş bir sarıcı modülüyle gelir. Dilerseniz sonradan Yeni düğmesine tıklayıp Sarıcı'yı seçerek yeni sarıcı modülleri oluşturabilirsiniz.
RASTGELE RESİM (MOD_RANDOM_İMAGE): Rastgele Resim modülü seçtiğiniz klasördeki resimlerden birini rastgele olarak görüntüler. Bu modül, örneğin okulunuzun ya da adına site yaptığınız sanatçının rastgele resimlerini görüntülemek için kullanılabilir. Modül özellikleri arasında Resim Çeşidi ve Resim Klasörü ayarları resimlerin nereden alınacağını belirler. Resim klasörü alanına images\rastgeleresimler gibi bir yol yazmanız ve resimlerinizi bu klasöre yüklemiş olmanız gerekir. Resimlerinize tıklandığında bir adrese gidilmesini istiyorsanız bunu Bağlantı alanına yazabilirsiniz. (Her resim için ayrı bir bağlantı belirleyemezsiniz.) Genişlik ve Yükseklik değerleri resmi o ölçülerde gösterilmeye zorlar.
Ancak çok büyük resimleri buradaki boyut değerlerini kullanmaya çalışırsanız resimler küçülmüş gibi görünse bile yüklenmeleri çok uzun sürer, çünkü Joomla! resimleri dinamik olarak küçültmez, resmi tam boyutuyla yükleyip sizin belirlediğiniz boyutlarda gösterir. Bu nedenle Rastgele Resimler modülünde gösterilecek resimleri önceden küçültmenizde (örneğin hepsinin genişliğini 120 piksel yapmanızda) fayda vardır.
Konu: Joomla! eklentileri (Okunma sayısı 3201 defa)
Temmuz 16, 2008, 14:20:25 ÖS