Merhaba Arkadaslar.1.Dosyamızda Pascal’a giriş yapacaz. Pascal programlama dili hakkında konumsak gerekirse Dos tabanlı olmasına rağmen suan da kullanılan bir çok işletme ve kurumlar var.Pascal programlama dili programlamaya başlayacak bir insan için iyi bir başlangıç olur.Nedeni ise programlama dilinin mantığını öğrenmiş olursunuz.Pascal programlama dilinin baksa bir yararı ise Delphi programlama diline geçiş yapacak bir kişinin Pascal’la başlaması sonucunda Delphi programlama dilinin tabanını kurmuş olursunuz.
1_)Program Saklama
Bunun için File menüsünden –Save veya F2 tuşu ile yapabilirsiniz.
Farklı bir İsim içinde Save As bileşenlerini kullana bilirsiniz.
2_)Program Çağırma
File menüsünden Open seçeneği ile veya F3 tuşu ile
3_)Program Çalıştırma
Run menüsünden Run seçeneği veya Alt+F9 Bileşenleri ile
Özel Semboller
“ + , - , / , * “ aritmatik işlemlerde kullanılırlar.
“ = , <> “ karşılastırma işlemlerinde kullanılırlar.
“ ; “ Pascal komut ve deyimlerini birbirinden ayırmak için kullanılır.
“ := “ değişkenlere değer atamak için kullanılır.
“ : “ değişken tanımlama sırasında değişkenle tipi arasına konulur.
Atama İşlemi
Değişken:=ifade;
Ör:İki Sayıyı Toplayan programı yazalım.
Uses Crt;
Var
a,b,c:Integer;
Begin
Write(‘1. Sayıyı Girin=’);readln(a);
Write(‘2. Sayıyı Girin =’);read(b);
C:=a+b;
Write(‘sayıların Toplamı’,c);
End;
Veri Tipleri
Tip Adi Sınırı Kapladığı Alan
--------------------------------------------------------------------------------
ShortInt -128 128 1 byte
Byte 0 255 1 byte
Integer -32768 -32767 2 byte
Word 0 65535 2 byte
LongInt -2147483648 217483647 4 byte
String 1… 255 karekter Alan tanımlama Şekline Göre değişir.
Char 1 byte
Real : Bölme İşlemi yapılıp sonucu atılacak Değişkenler böyle tanımlanır.
Ör: Tanımlamalar.
Tus : char;
Ad : string;
Telno : string;
Sayi : Integer;
Bölüm: real;
Sayi : byte;
Programlamaya Giriş
Uses Crt;
Var “Bu komut Değişken tanımlanacaksa yazılır.yoksa yazılmaz.”
Begin “programa baslamak için kullanılır.”
Write - Writeln(‘Sayıyı Girin’) ; “Evet bu komut kullanıcıyı bilgilendirmek amacı ile kullanılır sözel Bilgi ‘ ‘ kısımları arasına yazılır.Eğer bilgi sayısal ise Write(değişken); “Writeln( )kullanırsanız bilgi alt satırdan istenir veya yazılır.)
Read-Readln( değişken ) “Değişkene kullanıcıdan alınacak bir bilgiyi atamak için kullanılır.” “Readln “yazar iseniz bilgi alt satırda istenecektir.
İşlemLer
Readln; (bu komut Program tarafından bir tuşa basılana kadar programdan çıkmaz.)
End. Program sonu ise nokta konulur.
Şimdi Tam Bir Program yazalım
Ör:3 yazılı notunu alıp ortalamasını yapan program.
Uses Crt;
Var
a,b,c:Integer;
ortalama:Real;
Begin
Writeln(‘1.sayı’);readln(a);
Writeln(‘2.sayı’);readln(b);
Writeln(‘3. sayi’);readln(c);
Ortalama:=(a+b+c)/3 ; İşlemler matematikteki gibidir.Önce parantez içleri ele alınır.
Writeln(‘ortalamanız =’,ortalama);
Readln;
End.
Bu komutlarla biraz uygulama yapın kendinize göre ki komutların kullanımlarını geliştirmeniz ve daha fazla şeyler yapmanız gerekir.
Evet Şimdiki 3 Konuyu İyi Anlamalıyız.!
1_)KARŞILAŞTIRMA KOMUTLARI
If Then Else
IF(eger) Şart Then(ise) komut-komutlar Else(degilse) komut veya komutlar.
Ör: If a<b then a:=a+1 Else b:=b+1;
Eger a sayısı buyukse a’yı bir artirdim Degılse b yi Bir artırdım.
Ör:If (a>b) and (a>c) then Write(‘A sayısı büyük’);
Evet burada And kullandık anlamı “ve” dir.
Ör: Ör:If (a=’B’ ) or (a=’b’) then Write(‘Basılan Tuş B harfi ’);
A sayısı büyük veya küçük b ye eşitse basılan Tuş B harfi sonucunu verir.
Ör:If ort<50 then Write(‘kaldın’)
Else Write(‘geçti’);
2_)Döngüler
a-)For Döngüsü
For değişken:=başlangıç değeri To bitiş Değeri Do
Eğer Tek Komut kullanacaksak
Begin
.
.
End; Bloğuna gerek yok ama eğer çok komut kullanacaksak gerek var örnekle açıklayalım.
Ör: 1 den 100 e kadar olan sayıları ekrana yazan program.
Uses Crt;
Var
I:byte;
Begin
For I:=1 To 100 Do
Write(I);
Readln;
End.
Eğer tersten işlem yapacaksak ör 100 den 1 e kadar olan sayıları ekrana yazacak olursak “ To “ terine Down To yazarız.
Ör:1 den 10 a kadar olan sayıların toplamı.
Uses Crt;
Var
I:=byte;
Toplam:byte;
Begin
Toplam:=0;
For I:=1 To 10 do
Begin
Toplam:=Toplam+I;
End;
Write(‘sayıların toplamı ‘,toplam);
Readln;
End.
Toplam:=toplam+I; komutu ile I bir olunca Toplam sıfırdı yani toplam:=0+1;
Oldu I=2 olunca Toplam:=1+2; olur.
Ör:Ekrana 10 defa Mustafa yazdıran program.
Uses Crt;
Var
I:=byte;
Begin
Toplam:=0;
For I:=1 To 10 do
Begin
Write(‘mutafa’);
End;
Readln;
End.
Case Of
İstenen İşlemleri yapmak için kullanılan komuttur.
Case İfade Of
Olması gereken: Begin
Komut veya komutlar
End;
Olması gereken: Begin
Komut veya komutlar
End;
Ör:
Girilen iki sayının kullanıcı tarafından dört işlemden biri seçilerek, işlem bittikten sonra sonucu ekrana yazan programı yazalım.
Uses Crt;
Var
a,b,secim: Integer;
sonuc: Real;
Begin
clrscr;
Writeln('1. sayiyi girin=');readln(a);
Writeln('2. sayıyı girin=');readln(b);
clrscr;
Writeln ('Toplama için 1 tuşuna');
Writeln('Çıkarma için 2 tuşuna');
writeln('Çarpma icin 3 tusuna');
writeln('Bölme icin 4 tusuna bas?n');
Writeln('Seciminiz..:');readln(secim);
Case secim of
1:write('toplam...:',a+b);
2:write('Fark...:',a-b);
3:write('çarp?m....:',a*b);
4:write('Bolum...:',a/b:0:2); (‘burada bölümden çıkan ondalık sayıdan sağdan 2 tane sayı alınır.)
End;
Readln;
End.
sayısal ifadeyi string ifadeye çevirir.
"Bu Konuya Teşekkür Edenler":
Yunus Emre
